woensdag 30 maart 2016

Vers bloed voor 'De Maagdentoren'?

Na de beëindiging, in 2015, van de restauratie van de Maagdentoren in Zichem had hiermee de vzw "Red de Maagdentoren" eigenlijk haar hoofddoel bereikt. Meerdere vrienden van de Maagdentoren zijn echter van oordeel dat het hiermee niet mag stoppen. En ze willen doorgaan onder de naam vzw "De Maagdentoren" met als doel om de toren te promoten o.a. met culturele evenementen, uitbouw, instandhouding en bescherming van het monument. Het bestuur in spe doet daarbij een warme oproep voor meer vers bloed voor De Maagdentoren. Op zaterdag 9 april wordt hiervoor in zaal Munte te Zichem om 20 u een openbare vergadering gehouden om de doorstart van de vereniging met extra mensen te kunnen maken. Info bij Leo Lemmens : 0477-77 81 73 en Robert Janssens 0478-02 20 01 en Luc en Lieve Jacobs 0474-56 59 86.
(Foto: Eddie Janssens)

zondag 6 maart 2016

De legende van de Maagdentoren

De naam Maagdentoren verwees naar een oude Zichemse legende. Zelfs toen Gramaye in het begin van de zeventiende eeuw een bezoek bracht aan Zichem, deed deze legende al de ronde.

De sage verhaalt dat de toren ooit bewoond werd door don Juan, de landvoogd van de Nederlanden. Zijn beeldschone dochter Rosita was zijn oogappel. Geen aanbidder kon aanzienlijk genoeg zijn om bij haar vader in de gratie te vallen. Het lot wilde echter dat Rosita verliefd werd op een knappe soldaat van eenvoudige afkomst.
Don Juan wist niet meer waar hij het had. Hij vloekte en smeekte om zijn kind van gedachte te doen veranderen, maar niets baatte. Zij zou haar wil doordrijven. Ten einde raad ontbood hij de twee kloosterzusters die Rosita hadden opgevoed. Ook hun argumenten bleven zonder resultaat. Don Juan verdacht hen er zelfs van dat zij zijn dochter in haar dwaze opzet steunden, dus besloot hij tot de harde aanpak over te gaan.

Hij sloot Rosita en de nonnen in de Maagdentoren op. Zij zouden hun vrijheid pas terugkrijgen indien Rosita van haar trouwplannen afzag. Het drietal bracht maanden door in de toren, maar Rosita gaf niet toe.

Op een vroege lentemorgen zag een inwoner van Zichem dat de twee kloosterlingen en Rosita, stevig aan elkaar samengebonden, schreeuwend en smekend uit de toren werden gebracht en naar de Demerboorden werden geleid. Hun hulpgeroep werd niet beantwoord. Er volgden een doffe plons en een akelige stilte.

De straf bleef voor don Juan niet uit. 's Nachts zag men hem rond de toren dolen en in het donkere Demerwater turen. Op een avond zette de zon de toren in vuur en vlam. Don Juan meende toen het angstgeschrei van zijn enige kind te horen. De volgende dag vond men hem naast de toren terug. Hij was volkomen waanzinnig geworden.

(Foto: Eddie Janssens)

zaterdag 5 maart 2016

Maagdentoren, Mariëntoren, Markentoren, Vat van Zichem, Lanteerntoren

In de loop van de geschiedenis heeft Zichems meest bekende bouwwerk verschillende benamingen gehad: Maagdentoren, Mariëntoren, Markentoren, Vat van Zichem, Lanteerntoren, etc.

De naam Maagdentoren verwijst naar een oude Zichemse legende waarin de jonge dochter Rosita opgesloten wordt door haar hardvochtige vader Don Juan.

De naam Mariëntoren was een afleiding van Maria-toren. In de buitenmuur van de toren zijn verscheidene nissen te vinden. In één ervan zou een Mariabeeld hebben gestaan.

Lanteerntoren was een naam die verband hield met de scheepvaart op de Demer. De rivier kronkelde zich in vele bochten door het landschap. Daarom hadden de schippers nood aan lichtbakens om hen naar de steden te leiden. Zo zou er ook boven op de toren een vuurkorf gestaan hebben, die 's nachts werd aangestoken en waar de schippers zich op konden oriënteren.

Vat van Zichem was meer een spotnaam die de Kempenaars gebruikten voor het Zichemse bouwwerk. De Demer vormde de grens tussen de Kempen (Averbode) en het Hageland (Zichem). Bewoners van beide streken konden het niet met elkaar vinden, wat vaak leidde tot scheld- en vechtpartijen in de Demerbeemden waar koeienhoeders uit beide streken elkaar ontmoetten.

Een laatste benaming voor de toren was de Markentoren. Deze is historisch de meest aanvaardbare, alhoewel de officiële nog steeds Maagdentoren is. Zichem ligt niet alleen op de grens van de Kempen en het Hageland, maar ook op de grens van (Vlaams-)Brabant en Limburg. Vandaar dat de toren ook gezien kan worden als een versterkte grenspost en uitkijktoren, ter verdediging van het hertogdom Brabant.